Arnavutluk siyasetine genel bakış

Arnavutluk siyasetine genel bakış

Arnavutluk siyasetini iki parti domine ediyor. Başında Edi Rama’nın bulunduğu Sosyalist Parti (PS) ve Başıdan Lulzim Basha’nın bulunduğu Demokratik Parti(PD) iki ana eksen bunlar. 3. büyük parti kurucusu şimdiki Cumhurbaşkanı İlir Meten’nın olduğu şu anda genel başkanlığını Petrit Vasili’nin yaptığı Entegrasyon için Sosyalist eylem partisi LSİ’dir. Arnavutluk’ta partiler son genel seçimlerde ittifaklar yaparak girdiler. SP’nin başını çektiği ittifak 2013 yılında %57 oy almış. PD’nin başını çektiği ittifak %39,4 oy almıştı. İttifar dışında kalan küçük partilerde %3,5 oy almış seçime katılım oranı %53 olarak gerçekleşmişti. Ayrıntılı seçim ittifakları ve aldıkları oylar tabloda görülmektedir.

İttifak	Parti	oy	%	Koltuklar	+/-
İttifak bir için Avrupa Arnavutluk	Sosyalist Parti	713407	41.36	65	0
	Sosyalist Bütünleşme Hareketi	180470	10.46	16	12
	İnsan Hakları Partisi için Birlik	14722	0,85	1	0
	Arnavutluk Sosyal Demokrasi Partisi	11891	0,69	0	0
	Arnavutluk Sosyal Demokrat Partisi	10220	0.59	0	0
	Halk İttifakı	8927	0.52	0	Yeni
	Hıristiyan Demokrat Parti	7993	0,46	1	Yeni
	Gerçek Sosyalist Parti 91	6135	0,36	0	0
	Entegrasyon ve Refah İçin Demokrat Parti	4550	0.26	0	Yeni
	Ulusal Arbëreshë İttifakı	3575	0.21	0	Yeni
	Ilımlı Sosyalist Parti	3119	0.18	0	Yeni
	G99	2977	0.17	0	0
	Hukuk ve Adalet Partisi	2489	0.14	0	0
	Arnavutluk’ta Gelecek Partisi	2284	0.13	0	Yeni
	Göçmenlerin Haklarının Savunması İçin Taraf	2275	0.13	0	0
	Arnavutluk Sosyal İşçi Partisi	2174	0.13	0	Yeni
	Yeşil parti	2084	0.12	0	0
	Arnavut Demokratik Reform Partisi	1371	0.08	0	0
	8 Kasım Arnavutluk Komünist Partisi	1352	0,08	0	Yeni
	Liberal Hak Düşünce Partisi	1,210	0.07	0	Yeni
	Değişim İçin Demokratik Hareket	1159	0.07	0	Yeni
	Arnavutluk İşçi Partisi	955	0,06	0	Yeni
	Arnavutluk Komünist Partisi	901	0.05	0	Yeni
	Özgürlük Partisi Yolu	808	0.05	0	0
	Avrupa Eşitliği ve Adalet İttifakı	728	0.04	0	Yeni
	Arnavutluk İşçi Partisi’ni yeniden örgütledi	622	0,03	0	Yeni
	Arnavut Vatan Partisi	555	0.03	0	Yeni
	Arnavut Ulusal Uzlaşma Partisi	545	0.03	0	Yeni
	Ulusal Birlik Partisi	513	0.03	0	Yeni
	Arnavutluk Adalet Hareketi	508	0.03	0	Yeni
	Arnavut Cumhuriyetçi Unon	489	0.03	0	Yeni
	Arnavutluk İşleri Partisi	476	0.03	0	Yeni
	Özürlüler Partisi	459	0.03	0	Yeni
	Çevreci Parti	452	0.03	0	Yeni
	Hıristiyan Demokratik İttifak	416	0.02	0	Yeni
	Arnavutluk İşçi Hareketi Partisi	316	0.02	0	Yeni
	Yeni Hoşgörü Partisi	287	0.02	0	0
	Genel Toplam	993904	57,63	83	–
Için İttifak İstihdam, Refah ve Entegrasyon	demokratik Parti	528373	30.63	50	-18
	Cumhuriyetçi Parti	52168	3.02	3	2
	Adalet, Entegrasyon ve Birlik Partisi	44957	2,61	4	3
	Hıristiyan Demokrat Parti	13288	0.77	0	0
	Yasallık ve Hakın Birliği	6089	0.35	0	0
	Ulusal Kalkınma Hareketi	5429	0.31	0	0
	Ulusal Cep Partisi	4868	0.28	0	0
	Yunan Azınlığının Geleceği İçin Parti	3305	0.19	0	Yeni
	Liberal Demokrat Birliği	2681	0.16	0	0
	Çevreci Tarım Partisi	2640	0.15	0	0
	Arnavut Göç Partisi	2325	0.13	0	Yeni
	Yeni Arnavutluk Hareketi	2320	0.13	0	Yeni
	Demokratik Ulusal Cep Partisi	2242	0.13	0	0
	Demokratik İttifak Partisi	1384	0.08	0	0
	Makedonya Avrupa Entegrasyonu İttifakı	1229	0.07	0	0
	Arnavut Hıristiyan Demokratik Hareketi	1190	0.07	0	Yeni
	Demokrasi ve Dayanışma için İttifak	1065	0,06	0	0
	Yeni Avrupa Demokrasi Partisi	970	0,06	0	0
	Arnavutluk’un Zamanı	770	0.04	0	Yeni
	Gerçek Arnavut Yol Partisi	635	0.04	0	Yeni
	Muhafazakar Parti	633	0.04	0	0
	Arnavutluk Demokratik Birlik Partisi	606	0.04	0	Yeni
	Reddedilmiş Haklar Partisi	554	0.03	0	Yeni
	Reddedilen Haklar Yeni Partisi	550	0.03	0	0
	Arnavut Emekliler Halkları Birliği	406	0.02	0	Yeni
	Genel Toplam	680677	39:46	57	–
Yeni Demokratik Ruh		29310	1.70	0	Yeni
Kırmızı ve Siyah İttifakı		10196	0.59	0	Yeni
Adalet ve İlerleme Birliği		1068	0,06	0	Yeni
Arnavutluk Hristiyan Demokratik Halk Partisi		416	0.02	0	Yeni
Bağımsızlar		9208	0,53	0	0
Geçersiz / boş oy		24099	–	–	–
Genel Toplam		1748898	100	140	0
Kayıtlı seçmen / katılım		3271885	53,52	–

Arnavutluk siyasetinde belki çok parti var gibi gözükse de oyların büyük kısmını PS(%41.36), PD (30.63) LSI(%10.46) alıyor. Geriye kalan diğer partiler toplamda 2013 seçimlerinde %17 oy aldılar.

Genel olarak parti söylemleri Sosyalist Partinin başını çektiği ittifakta AB ile entegrasyon ve AB yanlısı politika olurken. PD’nin başını çektiği ittifakta daha çok ABD yanlısı söylem ve AB üyeliği hedeflenirken diğer yandan Arnavutların milli çıkarlarından AB karşısında taviz vermemek gibi konular işleniyor.

Arnavutluk siyasetinde ne kadar ABD yada AB yanlısı Sosyalist ve Kapitalist gibi ayrımlarla partilerin oluştuğu görülse de seçim sonrası haritalarda görülen bir ayrımda Kuzey, Güney Arnavutluk içinde bir siyasi ayrım olduğu görülmektedir. Bunda Tosk, Geg Arnavutların partilere göre biraz ayrıştığı görülmektedir.

2005 / 2009 / 2013 seçim haritaları da bu bahsettiğimiz ayrışmayı göstermektedir.

Seçime bir hafta kala PD lideri Lulzim Basha Trump ile beraber resimlerini kullanarak ABD desteğini kampanyada vurguluyor. Vergilerin düşürülmesi, yatırımların artırılması ve ekonominin geliştirilmesi başlıca vaatleri arasında. PS lideri Edi Rama ise AB ile tam üyelik hedefini gösteriyor. Sınırların kalkması ve AB ile oluşacak entegrasyonla beraber ülkenin tüm sorunların üstesinden geleceğini vurguluyor. Organize suç örgütleri ve yolsuzlukla ilgili mücadeleye devam edeceklerini vurguluyor.