ARNAVUTÇA VAR AMA NEDEN HER OKULDA YOK? [BÖLÜM 3]

ARNAVUTÇA VAR AMA NEDEN HER OKULDA YOK?
[ BÖLÜM 3 ]

Seçmeli ders hakkı ile sınıfta fiilen açılan ders arasındaki büyük fark

Türkiye’de Arnavutçanın Millî Eğitim Bakanlığı müfredatında seçmeli ders olarak yer aldığı artık tartışma konusu değildir.

Asıl mesele başka.

Bu ders neden her okulda görünmüyor?

Neden bazı öğrenciler Arnavutça öğrenebilirken başka bir öğrenci aynı imkâna ulaşamıyor?

Neden bir ailenin talebi, başka bir ailenin talebinden farklı sonuç verebiliyor?

Cevabın önemli bölümü eğitim sisteminin uygulama şartlarında yatıyor.

Bir dersin müfredata alınması, o dersin Türkiye’deki bütün okullarda otomatik olarak açılacağı anlamına gelmez.

Seçmeli derslerin fiilen açılabilmesi için öğrenci talebi, öğretmen, ders programı ve okulun mevcut imkânları gibi unsurların birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Arnavutça açısından en önemli meselelerden biri öğrenci talebidir.

Yeterli sayıda öğrencinin aynı dersi istememesi hâlinde dersin açılması mümkün olmayabilir.

Bu noktada ailelerin bilgi sahibi olması büyük önem taşıyor.

Birçok aile çocuğunun Arnavutça seçmeli ders alabileceğini bilmiyorsa, doğal olarak okul yönetimine böyle bir talep de iletmiyor.

Talep oluşmayınca ders açılmıyor.

Ders açılmayınca sonraki yıl yeni öğrenciler de bu imkândan haberdar olmuyor.

Böylece kısır bir döngü ortaya çıkıyor.

İkinci önemli konu öğretmen.

Arnavutça dersinin gerçekten okutulabilmesi için bu dili bilen ve öğretmenlik yeterliliğine sahip eğitimcilerin bulunması gerekiyor.

Müfredatta dersin bulunması, tek başına öğretmen sorununu çözmüyor.

Türkiye’nin farklı illerinde Arnavutça bilen insanların bulunması başka bir şeydir; bu kişilerin gerekli pedagojik şartları taşıyarak Millî Eğitim sistemi içinde ders verebilmesi başka bir şeydir.

Bu nedenle öğretmen yetiştirme konusu doğrudan eğitim politikasının parçası hâline gelmelidir.

Üniversitelerin ilgili bölümleriyle iş birliği yapılabilir.

Arnavutça öğretmeni yetiştirmek için özel programlar geliştirilebilir.

Gerekli pedagojik eğitimler planlanabilir.

İhtiyaç bulunan bölgeler belirlenerek öğretmen atamaları buna göre yapılabilir.

Üçüncü mesele ders materyalleridir.

Bir dil dersinin kaliteli biçimde yürütülebilmesi için yalnızca öğretmenin sınıfa girmesi yeterli değildir.

Ders kitabı gerekir.

Çalışma kitabı gerekir.

Öğretmen kılavuzu gerekir.

Dijital içerik gerekir.

Ölçme ve değerlendirme materyalleri gerekir.

Öğrencinin yaş ve seviyesine uygun eğitim programı gerekir.

Bu materyallerin sürekli güncellenmesi ve okullara ulaştırılması gerekir.

Arnavutça dersinin geleceği açısından Millî Eğitim Bakanlığının bu konularda açık veri yayımlaması büyük önem taşıyor.

Kaç okulda Arnavutça dersi açıldı?

Kaç öğrenci bu dersi seçti?

Kaç öğretmen görev yaptı?

Kaç okulda yeterli öğrenci talebi olduğu hâlde öğretmen bulunamadığı için ders açılamadı?

Kaç okulda öğretmen bulunduğu hâlde yeterli öğrenci talebi oluşmadı?

Bu soruların cevapları olmadan sistemin gerçekten ne kadar çalıştığını ölçmek mümkün değil.

Bir başka sorun da okul yönetimlerinin uygulamasıdır.

Öğrenci ve velilerin bir seçmeli dersi talep etmesi ile bu talebin okulun uygulama planına gerçekten yansıması arasında fark olabilir.

Bu nedenle başvuru süreçleri açık ve şeffaf olmalıdır.

Veliler hangi tarihte, kime, nasıl başvuracaklarını bilmelidir.

Okul yönetimleri de hangi şartların yerine getirilmesi gerektiğini ailelere açık biçimde anlatmalıdır.

Böylece “Arnavutça yok” algısının yerini “Arnavutça var, fakat şu şartlar altında açılıyor” şeklindeki daha doğru bir bilgi alabilir.

Bu ayrım önemlidir.

Çünkü kamuoyunda bazen mevzuattaki eksiklik ile uygulamadaki eksiklik birbirine karıştırılıyor.

Türkiye’de Arnavutça seçmeli dersinin bulunması hukuki bir imkândır.

Bu imkânın her bölgede fiilen kullanılabilmesi ise uygulama meselesidir.

Devletin görevi burada yalnızca “ders var” demek olmamalıdır.

Dersin gerçekten açılabilmesini sağlayacak mekanizmayı da işletmek gerekir.

Bunun için her eğitim öğretim yılı sonunda illere göre veri yayımlanabilir.

Hangi ilde kaç okulda Arnavutça okutulduğu açıklanabilir.

Kaç öğrencinin bu derse katıldığı ortaya konulabilir.

Öğretmen açığı bulunan bölgeler belirlenebilir.

Eksiklikler bir sonraki eğitim yılı için planlanabilir.

Böyle bir sistem kurulursa tartışma söylentilerden kurtulur.

Rakamlar konuşur.

Ve rakamlar, hangi bölgede gerçekten sorun bulunduğunu gösterir.

Ancak burada devlet kadar toplumun da sorumluluğu var.

Çünkü bir hakkın kullanılabilmesi için o hakkın talep edilmesi gerekir.

İşte dördüncü dosyanın konusu da burada başlıyor:

Arnavutçanın geleceği yalnızca Millî Eğitim Bakanlığının vereceği kararlara mı bağlı?

Yoksa ailelerin, derneklerin, akademisyenlerin ve toplumun da bu süreçte yerine getirmesi gereken görevler var mı?

Fatmir TÜRKKAN
Gazeteci | Köşe Yazarı | İç Mimar