Sırbistan Siyasetinde Tarihi Deprem

Sırbistan Siyasetinde Tarihi Deprem: Vuçiç Seçimleri Kaybettiğini Kabul Etti

Sırbistan’da 25 Ekim 2026 tarihinde gerçekleştirilen erken parlamento seçimleri, ülkenin siyasi tarihinde adeta bir dönüm noktası oldu. Yaklaşık 14 yıldır iktidarı elinde tutan Sırp İlerleme Partisi’nin (SNS) lideri Aleksandar Vuçiç, sandıkların kapanmasının ve katılımın yüksek olduğu oylamanın ardından düzenlenen basın toplantısında seçim yenilgisini kabul ettiğini açıkladı.

Uzun süredir devam eden hükümet karşıtı protestoların ardından sahneye çıkan Öğrenci Listesi (Student List) öncülüğündeki muhalefet hareketinin sandıktaki büyük zaferi, Sırbistan’da uzun süreli tek adam politikasının sarsıldığını gösterdi.

Seçim Sonuçları ve Meclis Tablosu

250 sandalyeli Ulusal Meclis’te çoğunluğu elde etmek için gereken 126 sandalye sınırına ulaşılamaması, Vuçiç’in partisinin parlamentodaki mutlak üstünlüğünü yitirmesine yol açtı.

• Aleksandar Vuçiç’in Bloğu (SNS): Son yılların en büyük oy erimesini yaşayarak çoğunluğu kaybetti. Analistler ve ilk veriler, iktidar partisinin sandalye sayısının mecliste çoğunluğu kurmaya yetmeyecek seviyelere (yaklaşık 105 civarına) gerilediğini belirtiyor.
• Öğrenci Listesi ve Muhalefet: Özellikle Novi Sad’daki tren istasyonu faciası sonrası patlak veren ve ülke geneline yayılan kitlesel protestoların ardından siyasi bir çatı altında birleşen muhalefet, halkın değişim talebini sandığa yansıtarak tarihi bir başarı elde etti.

Azınlık Temsili: Arnavut ve Boşnak Milletvekilleri

Sırbistan seçim yasalarına göre ulusal azınlık partileri, genel baraj olan %3’lük sınırdan muaf tutuluyor. Bu sayede sandıktan azınlık haklarını savunan listeler de milletvekili çıkararak mecliste temsil hakkı kazandı.

Seçim sonuçlarına göre azınlık gruplarının meclisteki sandalye dağılımı şu şekildedir:

Boşnak Temsiliyeti

Geleneksel / Sancak Bölgesi Partileri: Sancak merkezli partiler (Usame Zukorlić’in liderliğindeki SPP vekil çıkaramadı. Rasim Lajić liderliğindeki SDP ve Sulejman Ugljanin’in SDA Sandžaka listesi) baraj muafiyetini kullanarak mecliste birer vekil ile temsil hakkı kazandı.

Öğrenci Listesi İçinde 3 Boşnak Meclise Girmeyi Başarıdı: Protesto hareketinin omurgasını oluşturan ve seçim tarihi bir zaferle kapatan Öğrenci Listesi’nin adayları arasında, Sancak/Novi Pazar bölgesinden katılan ve Türkiye’de (Sakarya Üniversitesi Uluslararası İlişkiler) eğitim almış olan Adem Mavrić gibi isimler de yer aldı. Bu durum, Boşnak oylarının sadece etnik partilere değil, aynı zamanda rejim karşıtı öğrenci hareketine de güçlü bir şekilde akmasını sağladı.

Arnavut Temsiliyeti

Güneyi Sırbistan’da (Preşova Vadisi – Preševo, Bujanovac ve Medveđa bölgeleri) yaşayan Arnavut azınlık, haklarını savunmak için ortak listelerle seçim yarışına katıldı:

• Preşova Vadisi Arnavutları Siyasi Mücadelesi Devam Ediyor (Shaip Kamberi liderliğindeki liste): Zorlu baraj şartlarına rağmen azınlık muafiyetini kullanan Arnavut cephesi, mecliste 2 milletvekili ile temsil hakkı kazandı. Sırbistan Meclisinde Arnavut Azınlığı Shaip Kamberi ve Visar Memeti temsil edecek.

Sırbistan’ı Şimdi Ne Bekliyor?

Vuçiç’in yenilgiyi kabul etmesiyle birlikte Belgrad’da yeni bir koalisyon hükümeti dönemi kapıya dayanmış durumda. Öğrenci hareketinin ve muhalefet bloklarının parlamentoda koalisyon müzakerelerine başlaması beklenirken, ülkenin dış politikasında (özellikle Avrupa Birliği entegrasyonu ve Kosova meselesinde) nasıl bir rota izleyeceği uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

arnavuthaber