RABİJE TEKKESİ: ARNAVUTLUK’UN KERBELASI

Arnavutluk’un Tepelenë bölgesindeki Rabije Tekkesi, II. Dünya Savaşı’nın en karanlık günlerinde inanç, vatan ve özgürlük uğruna hayatını kaybeden Bektaşi din adamları ve bölge halkının hatırasını yaşatıyor. Yaşanan katliam nedeniyle “Arnavutluk’un Kerbelası” olarak anılan Rabije, bugün Arnavut tarihinin en acı ve anlamlı sayfalarından biri olarak hafızalardaki yerini koruyor.

Arnavutluk tarihinin II. Dünya Savaşı yıllarındaki en acı olaylarından biri, Tepelenë yakınlarındaki Rabije Tekkesi’nde yaşandı. Dönemin önemli Bektaşi merkezlerinden biri olan tekke, yalnızca bir ibadet ve manevi hayat merkezi değil, aynı zamanda vatanseverlik ve direniş hareketinin önemli noktalarından biri hâline gelmişti.

Tekkenin başında bulunan Baba Abaz Memushi döneminde Rabije, savaşın yarattığı zorluklar nedeniyle yerlerinden edilen ve korunmaya ihtiyaç duyan insanlara da kapılarını açtı. Kadın ve çocukların sığındığı tekke, aynı zamanda işgal güçlerine karşı mücadele edenlere destek sağlayan önemli merkezlerden biri olarak öne çıktı.

Baba Abaz Memushi, yaşanan tehlikeye rağmen tekkeyi ve burada kendisine sığınan insanları terk etmeyi reddetti. İnancına, halkına ve vatanına bağlılığını sürdürerek Rabije’de kalmayı tercih etti. Onun bu kararı, daha sonra yaşanacak trajedinin ve büyük fedakârlığın simgesi hâline geldi.

Temmuz 1943’te bölgeyi kuşatan İtalyan işgal güçlerinin saldırısı sonucunda Rabije Tekkesi’nde büyük bir katliam yaşandı. Baba Abaz Memushi, beş derviş ve bölge halkından çok sayıda kişi hayatını kaybetti. Tekke ise yakılarak büyük ölçüde tahrip edildi.

Yaşanan bu büyük trajedi, Rabije’yi Bektaşi toplumunun ve Arnavutluk’un kolektif hafızasında unutulmaz bir yere taşıdı. Burada yaşanan acı ve fedakârlığın büyüklüğü nedeniyle Rabije Tekkesi, zamanla “Arnavutluk’un Kerbelası” olarak anılmaya başlandı.

Rabije’de hayatını kaybedenler, yalnızca bir dönemin savaş kurbanları olarak değil, inançları ve vatan sevgileri uğruna hayatlarını feda eden sembol isimler olarak hatırlanıyor. Baba Abaz Memushi’nin adı da ölümünden kısa süre sonra kurulan “Baba Abaz” adlı savaş birliğine verilerek yaşatıldı.

Rabije Tekkesi’nin hikâyesi, Bektaşi geleneğinde inanç ile vatan sevgisinin nasıl iç içe geçtiğini gösteren önemli örneklerden biri olarak kabul ediliyor. Burada yaşananlar, Arnavutluk tarihinin yalnızca savaş ve çatışmalarla değil; aynı zamanda fedakârlık, dayanışma, insan onuru ve özgürlük mücadelesiyle şekillendiğini de ortaya koyuyor.

Bugün Rabije Tekkesi’nin şehitleri, düzenlenen anma törenleriyle saygı ve rahmetle yâd ediliyor. Baba Abaz Memushi, beş derviş ve Rabije’de hayatını kaybeden tüm kurbanların hatırası, Arnavutluk’un manevi ve tarihî hafızasında yaşamaya devam ediyor.

Rabije’nin hikâyesi, geçmişi hatırlamanın ötesinde, gelecek nesillere önemli bir mesaj da bırakıyor: İnanç, özgürlük ve vatan uğruna yapılan fedakârlıklar unutulmamalıdır.

Arnavut Haber olarak, Rabije Tekkesi’nde hayatını kaybeden Baba Abaz Memushi’yi, beş dervişi ve tüm şehitleri saygı, rahmet ve minnetle anıyoruz.

Onların hatırası, Arnavutluk’un tarihî ve manevi hafızasında sonsuza dek yaşayacaktır.

Rabije Tekkesi şehitlerine sonsuz rahmet!

TEQEJA E RABIJES: QERBELAJA E SHQIPËRISË

Teqeja e Rabijes, në zonën e Tepelenës, ruan kujtimin e klerikëve bektashinj dhe banorëve të krahinës që humbën jetën për besimin, atdheun dhe lirinë në ditët më të errëta të Luftës së Dytë Botërore. Për shkak të masakrës së ndodhur aty, Rabija është cilësuar si “Qerbelaja e Shqipërisë”, duke mbetur një nga faqet më të dhimbshme dhe njëkohësisht më domethënëse të historisë shqiptare.

Një nga ngjarjet më të dhimbshme të historisë së Shqipërisë gjatë viteve të Luftës së Dytë Botërore ndodhi në Teqenë e Rabijes, pranë Tepelenës. Në atë periudhë, teqeja ishte një nga qendrat e rëndësishme të bektashizmit dhe jo vetëm një vend i jetës fetare e shpirtërore, por edhe një vatër e rëndësishme e atdhetarizmit dhe e rezistencës.

Gjatë kohës kur në krye të teqesë qëndronte Baba Abaz Memushi, Rabija u hapi dyert edhe njerëzve të zhvendosur nga lufta dhe atyre që kishin nevojë për strehim e mbrojtje. Gratë dhe fëmijët gjetën strehë në teqe, e cila njëkohësisht u shndërrua në një pikë të rëndësishme mbështetjeje për ata që luftonin kundër pushtimit.

Pavarësisht rrezikut të madh, Baba Abaz Memushi refuzoi të largohej nga teqeja dhe nga njerëzit që ishin strehuar aty. Ai zgjodhi të qëndronte në Rabije, duke i qëndruar besnik besimit, popullit dhe atdheut të tij. Vendimi i tij do të shndërrohej më pas në një simbol të sakrificës dhe të qëndresës.

Në korrik të vitit 1943, pas rrethimit të zonës nga forcat pushtuese italiane, në Teqenë e Rabijes u krye një masakër e rëndë. Baba Abaz Memushi, pesë dervishë dhe shumë banorë të zonës humbën jetën, ndërsa teqeja u dogj dhe u shkatërrua rëndë.

Kjo tragjedi e madhe e vendosi Rabijen në një vend të veçantë në kujtesën kolektive të komunitetit bektashi dhe të mbarë Shqipërisë. Përmasat e dhimbjes dhe të sakrificës së atyre që humbën jetën aty bënë që Teqeja e Rabijes të njihej me kalimin e kohës si “Qerbelaja e Shqipërisë”.

Ata që ranë në Rabije kujtohen jo vetëm si viktima të një periudhe lufte, por edhe si figura simbolike që sakrifikuan jetën për besimin, atdheun dhe lirinë. Edhe emri i Baba Abaz Memushit u përjetësua pas vdekjes së tij, duke iu dhënë një njësie luftarake emri “Baba Abaz”, si dëshmi e respektit dhe e kujtimit për figurën e tij.

Historia e Teqesë së Rabijes është një nga shembujt e rëndësishëm që dëshmon lidhjen e fortë mes besimit dhe dashurisë për atdheun në traditën bektashiane. Ajo dëshmon se historia e Shqipërisë nuk është ndërtuar vetëm përmes luftërave dhe përplasjeve, por edhe përmes sakrificës, solidaritetit, dinjitetit njerëzor dhe përpjekjes për liri.

Sot, martirët e Teqesë së Rabijes përkujtohen me nderim dhe respekt. Kujtimi i Baba Abaz Memushit, pesë dervishëve dhe të gjithë atyre që humbën jetën në Rabije, vazhdon të jetojë në kujtesën historike dhe shpirtërore të Shqipërisë.

Historia e Rabijes nuk është vetëm një kujtesë e së kaluarës. Ajo përcjell edhe një mesazh të rëndësishëm për brezat e ardhshëm: sakrificat e bëra për besimin, lirinë dhe atdheun nuk duhet të harrohen kurrë.

Arnavut Haber përkujton me respekt, mëshirë dhe mirënjohje Baba Abaz Memushin, pesë dervishët dhe të gjithë martirët e Teqesë së Rabijes.

Kujtimi i tyre qoftë i përjetshëm në historinë dhe kujtesën shpirtërore të Shqipërisë.

Lavdi të përjetshme martirëve të Teqesë së Rabijes!

arnavuthaber