TETOVA AYAKTA: “TARİH İPTAL EDİLEMEZ, SOKAKLARIMIZ ARNAVUTÇA KONUŞMAYA DEVAM EDECEK!”

KUZEY MAKEDONYA – Kuzey Makedonya’da Anayasa Mahkemesi’nin Tetova (Kalkandelen) şehrindeki Arnavutça sokak ve meydan isimlerini iptal etme kararı, ülkede adeta bir siyasi depreme yol açtı. Muhalefetteki Demokratik Entegrasyon Birliği (BDI), liderleri Ali Ahmeti’nin de katılımıyla acil toplandı ve dün akşam Tetova sokaklarını büyük bir protesto yürüyüşüyle inletti. Şehrin tarihi “Iliria” Meydanı’nda toplanan binlerce Arnavut, belediye binasına yürüyerek “Milli kimliğimize yönelik bu ırkçı ve dışlayıcı karara boyun eğmeyeceğiz” mesajı verdi.

♦️ Krizin Perde Arkası: 19 Yıllık İsimler Nasıl İptal Edildi?

Her şey, Kuzey Makedonya’da Yugoslavya döneminden kalan komünist sokak isimlerinin değiştirilmesiyle başladı.

2007 Yılındaki Devrimsel Karar: O dönem BDI yönetimindeki Tetova Belediyesi, radikal bir kararla “Marshall Tito” gibi eski komünist isimleri sildi. Şehrin ana meydanına ve caddelerine “Iliria”, “Dervish Cara”, “Mehmet Pashë Deralla”, “Sami Frashëri” ve “Abdyl Frashëri” gibi Arnavut tarihinin, edebiyatının ve milli uyanışının (Rilindja) sembol isimleri verildi.

19 Yıl Sonra Gelen Hamle: Makedon Antifaşist Savaşçılar Derneği (LNA), geçtiğimiz yıl bu isimlerin anayasaya aykırı olduğunu iddia ederek mahkemeye başvurdu. Kuzey Makedonya Anayasa Mahkemesi ise 5 Makedon yargıcın “evet” oyuna karşı, 2 Arnavut ve 1 Türk yargıcın “hayır” oyuyla 19 yıllık bu isimleri tamamen iptal ettiğini duyurdu.

♦️ BDI’den İktidara “İhanet ve İşbirlikçilik” Suçlaması

Protesto dalgasını başlatan BDI Tetova Şubesi Başkanı Bajram Rexhepi, yaşanan skandaldan mevcut Tetova Belediye Başkanı Bilall Kasami’yi ve iktidardaki Arnavut koalisyonu VLEN’i (Değer) sorumlu tuttu. Rexhepi yaptığı sert açıklamada şu ifadeleri kullandı:

“Anayasa Mahkemesi’nin gerekçeli kararında açıkça görülüyor ki, mahkeme belediyeden tam 4 kez resmi belge ve savunma talep etmiş. Ancak mevcut belediye yönetimi bir yıl boyunca bu taleplere kulak tıkamış ve hiçbir belge göndermemiş. Bu bir ihmal değil, Arnavut tarihini silmeye çalışan bu ırkçı karara doğrudan ‘ortaklık’ etmektir!”

BDI lider kadrosu, bu kararın sadece sokak tabelalarıyla ilgili olmadığını, son 20 yılda Makedonya’daki Arnavutların tırnaklarıyla kazıyarak kazandığı hakları geri almayı amaçlayan sistematik bir saldırı olduğunu savunuyor.

“Milli Haysiyet Satılık Değildir!”

Dün akşam saat 20:00’de ellerinde Arnavut bayraklarıyla meydanları dolduran binlerce kişi, belediye binası önünde barışçıl ancak son derece kararlı bir duruş sergiledi. BDI kanadından yapılan resmi kapanış açıklamasında, Tetova halkının asaletine ve boyun eğmez ruhuna teşekkür edilerek, “Tarih mahkeme kararlarıyla abroge edilemez (iptal edilemez). Tetova’nın her sokağı Arnavutça konuşmaya devam edecektir” denildi.
Şehirde tansiyon yüksekliğini korurken, iktidar ortağı Arnavut partileri ise BDI’yi “zamanında yasal prosedürleri eksik bırakarak bu krize zemin hazırlamakla” suçluyor ve isimlerin yasal yollardan yeniden verileceğini vaat ediyor. Ancak meydanları dolduran halk, somut bir adım atılana kadar geri adım atmayacaklarının sinyalini verdi.
Tetova’da sokak isimleri gerginliği videosu bu gelişmenin hemen ardından yerel medyanın protesto ve referandum çağrılarını canlı olarak aktardığı en sıcak haber yayınlarından biridir.

arnavuthaber #makedonya #tetova