Bosna’nın Saklı Arnavutları Köklerini Arıyor: Aida Kamber’den Unutulmuş Kimliğin Romanı “Sejdia”

Bosna-Hersek’te yaşayan Arnavut kökenli ailelerin asimilasyon, göç ve savaş dalgaları arasında kaybolan izleri, dokunaklı bir romanla yeniden gün yüzüne çıkıyor. Bosnalı yazar Aida Kamber, kaleme aldığı ve Buybook yayınevinden çıkan “Sejdia” (Seydiya) adlı yeni kitabında, kuşatma altındaki Saraybosna’da geçen çocukluğunu anlatırken, bir yandan da Arnavut dedesinin saklı kalmış köklerini ve ailesinin elinden kayıp giden kimliğini arıyor.

Araştırmacı-yazar Ismet Azizi’nin de köşesine taşıdığı bu sarsıcı hikaye, Balkanlar’ın ortak acılarına, parçalanmış aile hafızalarına ve ne olursa olsun unutulmayan kökenlere ışık tutuyor.

“Moj Djed Je Bio Albanac” (Dedem Bir Arnavuttu)

Görselde yer alan tanıtım afişinde en çok dikkat çeken ve kitabın da ana omurgasını oluşturan cümle bu: “Dedem bir Arnavuttu!”

Yazar Aida Kamber, nesiller boyu saklanan, sessizliğe gömülen ya da Balkanlar’ın karmaşık siyasi tarihi içinde unutturulmaya çalışılan bir gerçeğin peşine düşüyor. Kitaba adını veren “Sejdia” soyadı, yazarın ailesinin geçmişine, Kosova ve Arnavutluk topraklarına uzanan köklerinin en somut nişanesi. Kamber, adeta bir tarihçi titizliğiyle aile büyüklerinin hafızasını deşerek, ellerinden kayıp giden bu kimliği edebi bir dille yeniden inşa ediyor.

İki Büyük Dram Bir Arada: Savaş ve Aidiyet Arayışı

“Sejdia” sadece soyut bir köken arayışı değil; aynı zamanda Balkan tarihinin en karanlık dönemlerinden birine tutulan bir ayna. Roman, okuyucuyu iki farklı duygu derinliğine aynı anda çekiyor:

Saraybosna Kuşatması ve Çocukluk: Kitabın alt başlıklarından biri olan “Sjećanja na djetinjstvo u opsadi” (Kuşatma Altındaki Çocukluk Anıları), okuyucuyu 1990’ların bombalanan Saraybosna’sına götürüyor. Bir çocuğun gözünden savaşın acımasızlığı, yokluk ve korku iliklere kadar hissediliyor.

Parçalanmış Kimliklerin Buluşması: Yazar, sığınaklarda bombalardan korunmaya çalışırken, bir yandan da dedesinden miras kalan ama zamanla üzeri örtülmüş olan “Arnavutluk” bağının gizemli ipuçlarını topluyor. Savaşın yıkıcılığı, insanın kendi köklerine tutunma arzusunu daha da kamçılıyor.

Bir Aile Hafızasından Toplumsal Gerçeğe

Afişin alt kısmında vurgulanan şu satırlar, kitabın toplumsal misyonunu da özetler nitelikte:

Porodično Sjećanje (Aile Hafızası): Unutulmayan kökler ve Arnavut bir dedenin geride bıraktığı silinmez izler.

Identitet i Korijeni (Kimlik ve Kökler): Kişisel bir aile hikayesinden yola çıkarak, aslında tüm Balkanlar’da yaşanan kimlik erozyonuna ve gerçeğin aranmasına dair evrensel bir çaba.

> Arnavut Haber Notu:
> Aida Kamber’in “Sejdia” romanı, sadece Bosna’da yaşayan ve zamanla Boşnaklaşan ya da köklerinden uzaklaşan Arnavutların hikayesi değil; asimilasyona ve zamana direnen ortak bir Balkan hafızasının çığlığıdır. Ismet Azizi’nin kalemiyle taçlanan bu araştırma ve roman, Bosna ve Arnavut halkları arasındaki sarsılmaz tarihi, kültürel ve insani bağları bir kez daha kanıtlıyor. Köklerini arayan tüm canlara selam olsun…
>

Shqiptarët e Fshehur të Bosnjës po Kërkojnë Rrënjët e Tyre: Romani “Sejdia” i Aida Kamberit mbi një Identitet të Harruar

Gjurmët e familjeve me prejardhje shqiptare që jetojnë në Bosnje dhe Hercegovinë, të humbura mes valëve të asimilimit, migrimeve dhe luftërave, po rikthehen në dritë përmes një romani prekës. Shkrimtarja boshnjake Aida Kamber, në librin e saj të ri “Sejdia”, botuar nga shtëpia botuese Buybook, rrëfen fëmijërinë e saj në Sarajevën e rrethuar, ndërsa njëkohësisht kërkon rrënjët e fshehura të gjyshit të saj shqiptar dhe identitetin që familja e saj e humbi me kalimin e kohës.

Kjo histori tronditëse, e trajtuar edhe nga studiuesi dhe shkrimtari Ismet Azizi në shkrimet e tij, hedh dritë mbi dhimbjet e përbashkëta të Ballkanit, kujtesën e copëzuar familjare dhe origjinën që nuk harrohet kurrë.

“Moj Djed Je Bio Albanac” (Gjyshi Im Ishte Shqiptar)

Fjalia që bie më shumë në sy në posterin promovues dhe që përbën boshtin kryesor të librit është:

“Gjyshi im ishte shqiptar!”

Aida Kamber nis një udhëtim në kërkim të një të vërtete që për breza me radhë është heshtur, fshehur ose lënë në harresë për shkak të historisë së ndërlikuar politike të Ballkanit. Mbiemri “Sejdia”, nga i cili romani merr edhe titullin, është dëshmia më konkrete e lidhjes së familjes së autores me Kosovën dhe trojet shqiptare. Me përpikërinë e një historianeje, Kamber gërmon në kujtesën e të parëve të saj dhe rindërton përmes letërsisë identitetin që rrezikoi të humbiste përgjithmonë.

Dy Drama të Mëdha në Një Histori

“Sejdia” nuk është vetëm një kërkim i prejardhjes; ajo është gjithashtu një pasqyrë e një prej periudhave më të errëta të historisë së Ballkanit. Romani e tërheq lexuesin në dy dimensione emocionale njëkohësisht:

Rrethimi i Sarajevës dhe Fëmijëria

Një nga nëntitujt e librit, “Sjećanja na djetinjstvo u opsadi” (Kujtime nga fëmijëria në rrethim), e çon lexuesin në Sarajevën e bombarduar të viteve 1990. Përmes syve të një fëmije ndihen thellësisht mizoria e luftës, mungesat dhe frika e përditshme.

Takimi i Identiteteve të Copëzuara

Ndërsa përpiqet të mbijetojë nga bombardimet në strehimore, autorja mbledh njëkohësisht copëzat e lidhjes së fshehur me Shqipërinë, të trashëguar nga gjyshi i saj. Shkatërrimi i luftës e forcon edhe më shumë dëshirën e njeriut për t’u kapur pas rrënjëve të veta.

Nga Kujtesa Familjare te Një e Vërtetë Shoqërore

Fjalët e theksuara në pjesën e poshtme të posterit përmbledhin edhe misionin shoqëror të librit:

Porodično Sjećanje (Kujtesa Familjare): Rrënjë të paharruara dhe gjurmë të pashlyeshme të lëna nga një gjysh shqiptar.

Identiteti dhe Rrënjët (Identiteti dhe Origjina): Një përpjekje universale për të kërkuar të vërtetën dhe për të luftuar erozionin e identitetit, duke u nisur nga historia personale e një familjeje.

Shënim i Arnavut Haber:

Romani “Sejdia” i Aida Kamberit nuk është vetëm historia e shqiptarëve që jetojnë në Bosnje dhe që me kalimin e kohës u boshnjakëzuan ose u larguan nga rrënjët e tyre. Ai është një thirrje e fuqishme e kujtesës së përbashkët ballkanike, që i reziston asimilimit dhe harresës. Ky roman dhe hulumtim, i pasuruar edhe nga pena e Ismet Azizit, dëshmon edhe një herë lidhjet e pathyeshme historike, kulturore dhe njerëzore mes popullit shqiptar dhe atij boshnjak.

Përshëndetje të gjithë atyre që kërkojnë rrënjët e tyre…

#arnavuthaber #shqiptarët #bosnja #AidaKamber #Sejdia #IsmetAzizi #identiteti #rrënjët #historiashqiptare #BosnjeHercegovina #ShqiptarëtENjohur #Ballkani #arnavut #bosna