Arnavutluk Başbakanı Edi Rama, İsrail’e gerçekleştirdiği resmi ziyaret kapsamında İsrail Parlamentosu Knesset’te özel bir oturumda onur konuğu olarak hitap etti.

Rama, ziyaretine ilişkin kapsamlı değerlendirmelerini ve Knesset’te yaptığı konuşmanın tam metnini sosyal medya hesabından paylaşarak, Arnavutluk ile İsrail arasındaki tarihi bağlara, karşılıklı saygıya ve barış vizyonuna güçlü vurgu yaptı.

Başbakan Rama, paylaşımında bu ziyaretin Arnavutluk için taşıdığı sembolik öneme dikkat çekerek, “Şahsım adına değil, Arnavutluk ve halkım adına gösterilen bu yüksek saygıdan derin bir onur duyuyorum” ifadelerini kullandı. Rama, Arnavut halkının tarih boyunca Yahudi halkının yanında durduğunu vurgulayarak, bu duruşun İsrail tarafından takdir edilmesini “hak edilmiş bir onur” olarak nitelendirdi.

Knesset’te Tarihi Konuşma

Knesset’te yaptığı konuşmada Rama, barış ve uzlaşı mesajlarını öne çıkardı. Konuşmasına, Mısır’ın eski Cumhurbaşkanı Enver Sedat’ın Knesset’te barış çağrısıyla başlayan tarihi konuşmasından alıntı yaparak başlayan Rama, yarım asır önce dile getirilen bu sözlerin bugün de aynı aciliyet ve anlamı taşıdığını ifade etti.

Arnavutluk’un dinler arası uyum ve birlikte yaşama kültürünü kişisel aile hikâyesi üzerinden anlatan Rama, bunun istisnai değil, Arnavutluk için “son derece sıradan ve doğal” bir durum olduğunu vurguladı. Rama, Papa Franciscus’un Arnavutluk ziyareti sırasında kullandığı “dini hoşgörü değil, dini kardeşlik” tanımını hatırlatarak, ülkesindeki inançlar arası uyumun temelini bu anlayışın oluşturduğunu söyledi.

Holokost ve Arnavutluk’un Tarihi Rolü

Başbakan Rama, konuşmasının önemli bir bölümünü Holokost döneminde Arnavutluk’un Yahudilere sağladığı korumaya ayırdı. Arnavutluk’un, İkinci Dünya Savaşı’ndan Yahudi nüfusu artarak çıkan Avrupa’daki tek ülke olduğunu hatırlatan Rama, hiçbir Yahudi’nin Nazilere teslim edilmediğini vurguladı. Bu tutumun temelinde, Arnavut geleneksel onur yasası Kanun’da yer alan “Arnavut’un evi Tanrı’ya ve misafire aittir” ilkesinin yattığını ifade etti.

Rama ayrıca, Yad Vashem’de “Uluslar Arasında Dürüstler” olarak onurlandırılan 73 Arnavut’un ülkesinin gurur kaynağı olduğunu belirterek, Vlora kentinde Yahudilerin kurtarılmasına adanmış bir müzenin yakında açılacağını duyurdu.

Gazze, Barış ve İki Devletli Çözüm

Konuşmasında güncel bölgesel gelişmelere de değinen Rama, Gazze’de yaşanan acıların hem İsrailli hem Filistinli masum siviller için dayanılmaz boyutlara ulaştığını söyledi. Hamas’ı Gazze halkını rehin alan bir terör ideolojisi olarak nitelendiren Rama, kalıcı barışın ancak şiddetin sona ermesi ve iki devletli çözüm perspektifinin güçlenmesiyle mümkün olabileceğini ifade etti.

Arnavutluk’un, uluslararası barış girişimlerine katkı sunmaya hazır olduğunu belirten Rama, ülkesinin Gazze’de kurulması muhtemel uluslararası bir istikrar gücüne katkı vermeye açık olduğunu dile getirdi.

“İnsanlığı İnsan Kılmak” Vurgusu

Rama, konuşmasını İsrail’in eski Başbakanı ve barış sürecinin simge ismi Yitzhak Rabin’in Knesset’te yaptığı tarihi çağrıdan alıntıyla tamamladı. Barışa bir şans verilmesi gerektiğini vurgulayan Rama, “İnsanlığı insan kılan değerleri korumak ortak sorumluluğumuzdur” mesajını verdi.

Başbakan Rama, sözlerini şu temennilerle noktaladı:

İsrail’in güven ve barış içinde varlığını sürdürmesi,

Filistin halkının özgürlük ve onur içinde kendi devletinde yaşaması,

Arnavutluk ve İsrail arasındaki dostluğun tarihsel bağların ötesinde ortak bir ahlaki duruşla güçlenmesi.

Rama, konuşmasını İbranice “Todá rabá” (çok teşekkür ederim) sözleriyle tamamladı.

arnavuthaber #arnavutluk