ZAMANA VE SAVAŞLARA MEYDAN OKUYAN YANLIZ MİNARENİN HİKAYESİ ⚜

İnşasından bu yana neredeyse üç buçuk asır geçmesine rağmen, Gaçko’ya yaklaşık yirmi kilometre ve Karadağ’a kuş uçuşu sadece iki yüz metre uzaklıkta bulunan Kazantsi köyündeki minare, tüm savaşlara ve zamanın tahribatına rağmen ayakta kalmış ve 1683’te Bosna veziri olan Osman Paşa Kazantsa’nın bir camisinin burada bulunduğunun kanıtıdır.

İnşasının üzerinden neredeyse 350 yıl geçmesine rağmen, 15 metre yüksekliğindeki minareye taştan oyulmuş basamaklarla hala çıkılabilmektedir. Minarenin günümüze kadar ulaşabilmesinin sırrının, her bir taşının metal bağlantı parçalarıyla birbirine bağlanmış ve kurşunla doldurulmuş olmasında yattığına inanılmaktadır ve muhtemelen bu nedenle geçmiş onyıllar ve yüzyıllar boyunca yaşanan tüm olumsuzluklara rağmen günümüze kadar ayakta kalmıştır. 2005 yılında Bosna-Hersek Ulusal Anıtlarını Koruma Komisyonu tarafından Bosna-Hersek’in ulusal anıtı ilan edilen caminin bulunduğu alan oldukça bakımsız, ancak bu durum yakında değişecek.

Mostar Müftülüğü sayesinde, bir zamanlar Osman Paşa Kazantsa Camii’nin bulunduğu alan, Mostar’dan Karagöz Bey Medresesi öğrencilerinin yardımıyla yenilenecek ve gelecekte tarih derslerinin yanı sıra öğrenci ve turistlerin ziyaret edebileceği bir arkeolojik alan olarak da kullanılacak.

Ayrıca, caminin minaresine, caminin hem o bölgedeki hem de daha geniş alandaki tarihi rolü hakkında temel bilgiler içeren bir levha yerleştirilecek. Kazantsi cami, 1620 yılında Kazantsi’de doğan Osman Paşa Kazantsa’nın vakfıdır. 1675’te Şam’da vezir, 1683’te ise Bosna’da vezir olmuştur.

Osman Paşa’nın, doğduğu yer olan Kazantsi 1675 yılında bir cami, bir mektep, bir medrese ve bir çeşme inşa ettirdiği söylenir. Kazantsi’da, Paşa’nın evini ve diğer Müslüman evlerini isyancı – haydut saldırılarından korumak için belirli sayıda asker kalıcı olarak konuşlandırılmıştı.

17 yüzyılın ikinci yarısı, Venedik ile Kandiye Savaşı (1645-1669), Polonya ve Rusya ile savaş ve Avusturya ile Büyük Viyana Savaşı (1683-1699) ile başlayan Osmanlı İmparatorluğu için sürekli bir savaş dönemiydi.

Kandiye Savaşı sırasında ve sonrasında bile Venedikliler, ana üssü Perast olan isyancı – haydut çetelerine para ödediler, onları beslediler ve eğittiler.
Venedikliler, Karadağ’da eğitikleri bu hajdut isyancı çeteleriyle Doğu Hersek’e, Gacko’ya kadar sürekli olarak Bosna topraklarına baskınlar düzenlediler.

1684 yılında Kotor valisi Antonije Zeno, Karadağ’dan 700 haydut toplayarak Kazancı köyüne saldıran Baja Pivljanin’i silah, teçhizat ve yiyecek vererek destekledi. Bu sakdırganlar Kazanci (Kazantsi) yerleşimini yerle bir ettiler, camiyi, medreseyi, kuleleri ve dükkânları, Osman Paşa’nın Kazantsi’da yaptırdığı vakıfları yıktılar. Burada yaşayan birçok Müslüman sakini öldürdüler ve kalan Müslüman aileler kaçarak yakınlardaki kasabalara yerleşti.

Kazantsi’daki Osmanlı döneminden kalma yapılardan geriye sadece şerefe minaresi, caminin temelleri ve nisan mezar taşları olmayan cami haremi kalmıştır. Bu bilgiler, Bosna Hersek Ulusal Anıtları Koruma Komisyonu tarafından Kazantsi’daki cami ve kasabanın tarihi hakkında edinilmiştir.

Bu 350 yıl önce işlenmiş bir katliamın şahidi olmaya Kazantsi(Kazanci) cami minaresi ayakta durarak devam etmektedir.

ARNAVUTHABER ©️