Şehit Hamzë Bellanoca (1898 – 1947)

Erken Yaşamı ve Eğitimi
1898 yılında, bugünkü Kosova-Kuzey Makedonya sınırında, Gilan ile Kumanova arasında yer alan Bellanoca (Makedonya tarafı) köyünde doğdu. Vatansever bir aile ortamında büyüyen Hamzë, genç yaşlardan itibaren Arnavut halkının maruz kaldığı baskılara ve sınır hatlarındaki zorluklara şahitlik etti. Eğitimini yerel şartlarda tamamladıktan sonra, hayatını tamamen Arnavutluk’un birliği ve “Etnik Arnavutluk” davasına adadı.

Mücadele Yılları ve Balli Kombëtar
İkinci Dünya Savaşı sırasında, milliyetçi bir hareket olan Balli Kombëtar (Milli Cephe) saflarına katıldı. Bu hareketin temel amacı, Arnavutların yaşadığı toprakları tek bir çatı altında birleştirmek ve bölgeyi hem işgalci güçlerden hem de komünist tehdidinden korumaktı.
* Sınır Hattı Direnişi: Hamzë Bellanoca, özellikle Gilan ve Kumanova bölgeleri arasındaki stratejik hatta direnişin kilit isimlerinden biri oldu. Bölgedeki Arnavut nüfusunu korumak ve Yugoslav Partizanlarının yayılmasını engellemek için büyük bir mücadele verdi.
* Anti-Komünist Duruş: Savaşın sonlarına doğru Tito liderliğindeki Yugoslav rejiminin bölgeye yerleşmeye başlamasıyla, mücadelesini komünist yönetime karşı yoğunlaştırdı. Komünistlerin bölgedeki Arnavut halkına yönelik uyguladığı baskı politikalarına ve silahsızlandırma operasyonlarına karşı halkı örgütledi.

Yakalanışı ve Şahadeti
Savaş sonrasında da davasından vazgeçmeyerek direnişi sürdürdü. Ancak Yugoslavya’nın gizli servisi (OZNA) tarafından hedef haline getirildi. Bölge halkı üzerindeki etkisi ve komünizme karşı tavizsiz duruşu, rejimi ciddi şekilde rahatsız etti.

Gevgeli İhaneti ve Arif Bellanoca’nın Destanı (11 Ekim 1947)

Kirli Plan ve Büyük İhanet:
1947 yılının sonbaharında, Yugoslav Komünist rejimi (OZNA), dağlarda diz çöktüremediği Arnavut milliyetçi direnişçileri yok etmek için askeri güçle değil, kalleşçe bir planla harekete geçti. Sulë Hotla liderliğindeki, içinde Hamzë Bellanoca gibi tecrübeli komutanların da bulunduğu direnişçi grup, Yugoslav istihbaratına (OZNA) çalışan hain bir Arnavut tarafından tuzağa düşürüldü.

Hain, gruba şu vaadi verdi: “Sizi bir kamyonetle güvenli yollardan Yunanistan sınırına ulaştıracağım, orada Batılı müttefiklerle buluşup davanızı sürdürebilirsiniz.” Etnik Arnavutluk davasına gönül veren bu vatanseverler, kendilerine yardım ettiğini sandıkları bu kişinin bir ajan olduğunu bilmeden kamyonete bindiler.

Gevgeli’deki Askeri Tuzak:
Grup, Yunanistan sınırına yakın olan Gevgeli civarında bir askeri birliğin içine getirildi. Burada son perde oynanmaya başlandı.

İş birlikçi hain, gruba dönerek:
> “Sınırı geçeceğiz ancak Yunan tarafı silahlı geçişe izin vermiyor. Silahlarınızı burada teslim etmeniz gerekiyor” dedi.
>

Davanın büyük komutanları Sulë Hotla, Hamzë Bellanoca ve diğer direnişçiler, sınırın ötesine geçme umuduyla silahlarını teslim ettiler. Ancak içlerinde biri vardı ki; Hamzë Bellanoca’nın henüz 19 yaşındaki oğlu Arif Bellanoca, bir şeylerin ters gittiğini hissetmişti. Arif, herkes silahını verirken gizlice kuşağının altına bir el bombası sakladı.

19 Yaşındaki Bir Kahramanın Son Direnişi:
Kamyonetten indirilen ve silahsızlanan grup, bir anda etraflarının komünist askerler tarafından sarıldığını gördü. İhanet açığa çıkmış, infaz emri verilmişti. Askerler ateş açmaya başladığı tam o dehşet anında, genç Arif Bellanoca öne fırladı.
Kuşağında sakladığı el bombasının pimini çekerek cellatlarının ortasına daldı. Büyük bir patlama meydana geldi. Arif, o son nefesinde 7 komünist askeri etkisiz hale getirerek babasının ve silah arkadaşlarının intikamını oracıkta aldı. Bu eylem, silahsız kalsalar bile Arnavut ruhunun teslim alınamayacağının kanıtıydı.

Şahadet ve Bitmeyen Zulüm:
Patlamanın ardından Yugoslav askerleri ağır silahlarla gruba ateş açtı. Başta Sulë Hotla ve Hamzë Bellanoca olmak üzere, kamyonetteki tüm direnişçiler orada şehit edildi.

İsimleri tarihe kazınan kahramanlar:
* Sulë Hotla: Bölgenin askeri ve manevi lideri.
* Hamzë Bellanoca: Stratejik komutan ve vatansever.
* Arif Bellanoca: 19 yaşında, son bombasıyla 7 düşmanı yok eden genç kahraman.
* Ve yanlarındaki diğer sadık dava arkadaşları…

“Devlet Sırrı” ve Kayıp Mezarlar:
Katliamdan sonra Yugoslav rejimi, bu kahramanların naaşlarını bilinmeyen bir yere gömdü. Bugün aradan onlarca yıl geçmesine, rejimin değişmesine ve Makedonya’nın bağımsız bir devlet olmasına rağmen, bu grubun mezar yerleri hâlâ “Devlet Sırrı” kapsamında tutulmaktadır. Makedonya hükümeti, cenazeleri ailelerine teslim etmeyi reddetmekte ve bu büyük insanlık suçunun izlerini saklamaya devam etmektedir.

> Unutulmasın ki; Hamzë Bellanoca ve arkadaşları bir savaşta yenilmediler; bir hainin kalleşliği ve bir rejimin korkaklığıyla şehit edildiler. Ancak Arif Bellanoca’nın o bombası, bugün hâlâ özgürlük isteyenlerin yüreğinde patlamaya devam etmektedir.
>
Ruhları şad, mekanları cennet olsun.

Tarihi Mirası
Hamzë Bellanoca ve oğlu Arif Bellanoca bugün özellikle Gilan-Kumanova hattındaki Arnavutlar için bir onur ve direniş sembolüdür. Doğduğu topraklarda (Makedonya tarafı) ve tüm Arnavut coğrafyasında, davası uğruna ailesinden ve canından vazgeçen bir halk kahramanı olarak anılmaktadır.
> “Onun ve evladının mücadelesi sadece bir köyün veya bölgenin değil, bir halkın sınır tanımayan bağımsızlık iradesinin yansımasıdır.”
>

Dëshmori Hamzë Bellanoca (1898 – 1947)

Jeta e Hershme dhe Edukimi
Lindi në vitin 1898 në fshatin Bellanoc (ana e Maqedonisë), i cili ndodhet në kufirin e sotëm Kosovë-Maqedoni e Veriut, midis Gjilanit dhe Kumanovës. I rritur në një mjedis familjar patriotik, Hamza që në moshë të re dëshmoi shtypjen ndaj popullit shqiptar dhe vështirësitë në zonat kufitare. Pasi përfundoi arsimin në kushtet e kohës, ia kushtoi jetën tërësisht bashkimit të Shqipërisë dhe kauzës së “Shqipërisë Etnike”.

Vitet e Luftës dhe Balli Kombëtar
Gjatë Luftës së Dytë Botërore, ai iu bashkua lëvizjes nacionaliste Balli Kombëtar. Qëllimi kryesor i kësaj lëvizjeje ishte bashkimi i trojeve shqiptare në një shtet të vetëm dhe mbrojtja e rajonit si nga forcat pushtuese, ashtu edhe nga kërcënimi komunist.

• Qëndresa në Linjën Kufitare: Hamzë Bellanoca u bë një nga emrat kyç të rezistencës, veçanërisht në linjën strategjike midis rajoneve të Gjilanit dhe Kumanovës. Ai bëri një luftë të madhe për të mbrojtur popullsinë shqiptare në rajon dhe për të parandaluar përhapjen e partizanëve jugosllavë.
• Qëndrimi Antikomunist: Me vendosjen e regjimit jugosllav të udhëhequr nga Tito në fund të luftës, ai intensifikoi luftën e tij kundër administratës komuniste. Ai organizoi popullin kundër politikave shtypëse dhe operacioneve të çarmatimit të zbatuara nga komunistët ndaj shqiptarëve të rajonit.
  Tradhtia e Gjevgjelisë dhe Epopeja e Arif Bellanocës (11 Tetor 1947)
  Plani i Pistë dhe Tradhtia e Madhe:
  Në vjeshtën e vitit 1947, regjimi komunist jugosllav (OZNA), për të shkatërruar qëndresëtarët nacionalistë shqiptarë që nuk mundi t’i mposhtte në male, veproi me një plan tradhtar. Grupi i rezistencës i udhëhequr nga Sulë Hotla, ku bënin pjesë komandantë me përvojë si Hamzë Bellanoca, ra në kurthin e një shqiptari tradhtar që punonte për inteligjencën jugosllave (OZNA).
  Tradhtari i premtoi grupit: “Do t’ju dërgoj me një kamionetë përmes rrugëve të sigurta deri në kufirin me Greqinë, ku mund të takoni aleatët perëndimorë dhe të vazhdoni kauzën tuaj.” Këta patriotë, pa e ditur se personi që po i “ndihmonte” ishte agjent, hipën në kamionetë.
  Kurthi Ushtarak në Gjevgjeli:
  Grupi u dërgua brenda një njësie ushtarake pranë Gjevgjelisë, afër kufirit me Greqinë. Këtu filloi akti i fundit i tragjedisë. Tradhtari bashkëpunëtor iu drejtua grupit:

“Do ta kalojmë kufirin, por pala greke nuk lejon kalimin me armë. Duhet t’i dorëzoni armët tuaja këtu.”

Komandantët e mëdhenj si Sulë Hotla, Hamzë Bellanoca dhe luftëtarët e tjerë, me shpresën për të kaluar kufirin, i dorëzuan armët. Por, në mes tyre ishte dikush që ndjeu se diçka nuk shkonte; djali 19-vjeçar i Hamzë Bellanocës, Arif Bellanoca. Ndërsa të gjithë po dorëzonin armët, Arifi fshehu fshehurazi një bombë dore në brezin e tij.

Qëndresa e Fundit e një Heroi 19-vjeçar:
Pasi zbritën nga kamioneta dhe mbetën të paarmatosur, grupi e pa veten të rrethuar nga ushtarët komunistë. Tradhtia u zbulua, urdhri i ekzekutimit u dha. Në momentin kur ushtarët filluan të shtënat, i riu Arif Bellanoca u hodh përpara.
Duke hequr siguresën e bombës që fshehu në brez, ai u hodh në mes të xhelatëve. Ndodhi një shpërthim i madh. Arifi, në frymën e tij të fundit, asgjësoi 7 ushtarë komunistë, duke marrë hakun e babait dhe bashkëluftëtarëve të tij. Ky akt ishte dëshmia se shpirti shqiptar nuk mund të mposhtet edhe kur mbetet pa armë.

Martirizimi dhe Shtypja e Vazhdueshme:
Pas shpërthimit, ushtarët jugosllavë hapën zjarr me armë të rënda mbi grupin. Të gjithë luftëtarët, duke filluar nga Sulë Hotla dhe Hamzë Bellanoca, ranë dëshmorë aty.
Heronjtë emrat e të cilëve u gdhendën në histori:

• Sulë Hotla: Lideri ushtarak dhe shpirtëror i rajonit.
• Hamzë Bellanoca: Komandant strategjik dhe patriot i shquar.
• Arif Bellanoca: Heroi 19-vjeçar që asgjësoi 7 armiq me bombën e tij të fundit.
• Dhe bashkëluftëtarët e tjerë besnikë…
  “Sekret Shtetëror” dhe Varret e Humbura:
  Pas masakrës, regjimi jugosllav i varrosi trupat e këtyre heronjve në një vend të panjohur. Sot, edhe pse kanë kaluar dekada, regjimet kanë ndryshuar dhe Maqedonia është shtet i pavarur, vendndodhja e varreve të këtij grupi ende mbahet si “Sekret Shtetëror”. Qeveria maqedonase refuzon t’ua dorëzojë trupat familjarëve të tyre, duke fshehur gjurmët e këtij krimi të madh kundër njerëzimit.
  Mos të harrohet se; Hamzë Bellanoca dhe shokët e tij nuk u mundën në luftë; ata ranë dëshmorë nga pabesia e një tradhtari dhe frika e një regjimi. Megjithatë, ajo bombë e Arif Bellanocës vazhdon të shpërthejë edhe sot në zemrat e atyre që duan lirinë.

I qoftë i lehtë dheu, qofshin banorë të Xhenetit.
Trashëgimia Historike
Hamzë Bellanoca dhe djali i tij Arif Bellanoca sot janë simbol i nderit dhe qëndresës, veçanërisht për shqiptarët e vijës Gjilan-Kumanovë. Ai kujtohet si një hero i popullit që dha familjen dhe jetën për kauzën e tij në vendlindje dhe në mbarë gjeografinë shqiptare.
“Lufta e tij dhe e djalit të tij nuk është vetëm pasqyrim i një fshati apo rajoni, por i vullnetit të palëkundur për pavarësi të një kombi të tërë.”

shqiptar #ballikombetar #hamzebellanoca #kumanova #gjilan #sulhotla #arifbellanoca

©️ izinsiz yayınlanamaz, kaynak gösterilerek alıntı yapılabilir.