Kosova Diasporası Toplandı, Türkiye’de yaşayan Kosova Arnavutları Yine Yok Sayıldı

Dua Lipa’ya Vatandaşlık Var, Türkiye Arnavutlarına Neden Yok?

Geçtiğimiz günlerde Kosova Cumhurbaşkanı Vjosa Osmani’nin öncülüğünde başkent Priştine’de gerçekleşen diaspora kabulü, dünyanın dört bir yanından gelen Arnavut asıllı isimlerin buluşmasına sahne oldu. Ünlü şarkıcı Dua Lipa’ya Kosova vatandaşlığı verilmesi ise bu buluşmanın en dikkat çeken gelişmelerinden biri oldu. Ne var ki, Türkiye Arnavutlarının bu tabloda yine yer almaması dikkatlerden kaçmadı.

Peki neden? Neden Türkiye Arnavutları Kosova’nın diaspora politikasında görünmez? Neden sembolik de olsa bir Türkiye Arnavutuna vatandaşlık verilmez? Neden Türkiye’deki Arnavut toplumu, Kosova Cumhuriyeti tarafından görmezden gelinir?

Türkiye Arnavutları: Tarihi Bağ, Siyasal Kopukluk

Osmanlı sonrası Balkanlar’dan Türkiye’ye göç eden milyonlarca Arnavut, bugün hâlâ kültürel kimliğini, dilini, tarihini yaşatmaya çalışıyor. Kosova’dan, Makedonya’dan, Karadağ’dan, Sancak’tan gelen yüz binlerce Türkiye vatandaşı Arnavut, hem tarihsel hem de duygusal olarak Kosova ile derin bir bağ hissediyor.

Ancak tüm bu aidiyet duygusuna rağmen, Kosova devletinin Türkiye Arnavutlarına karşı soğuk ve mesafeli duruşu bir süredir dikkat çekici bir hâl aldı. Diaspora politikalarında Almanya, İsviçre, İtalya gibi Batı Avrupa ülkeleri öncelik kazanırken, Türkiye adeta yok hükmünde.

Vatandaşlık Kime, Neye Göre?

Dua Lipa, elbette Kosova’nın yüz akı. Küresel başarıları ve Arnavut kimliğini dünyaya duyurması, vatandaşlık onurunu hak ettiğini gösteriyor. Ancak bu jestin, Türkiye’deki Arnavut toplumuna da sembolik olarak yansıtılması gerekmez miydi?

Türkiye’de sanat, spor, bilim ve medya alanlarında öne çıkmış pek çok Arnavut kökenli isim bulunuyor. Bu isimlerden hiçbirine Kosova vatandaşlığı verilmemesi, Kosova’nın diaspora stratejisinin batı eksenli ve seçici olduğunu gösteriyor.

Sorumlu Kim?

Bu noktada birkaç kritik soru sorulmalı:

Türkiye’deki Arnavut dernekleri ve federasyonları neden bu süreçlerde etkisiz?

Kosova’nın Ankara Büyükelçisi Agon Vrenezi ve İstanbul Başkonsolosu Suzan Novobërdaliu, neden Türkiye Arnavut toplumuyla güçlü ilişkiler kuramıyor?

Kosova devleti neden Türkiye’deki Arnavut kökenli vatandaşları “diaspora” kapsamına bile almıyor?

Ne yazık ki Türkiye’deki Kosova diplomatik temsilcilikleri, daha çok Rumeli dernekleri ve KDTP çizgisine yakın yapılarla sınırlı ilişkiler kurmakta. Arnavut kimliğini önceleyen, bağımsız çizgideki kurumlara ise mesafeli durulmakta.

Kosova Arnavut Devleti Değil mi?

Bu tablo, Türkiye’deki Arnavutlar arasında şu soruyu daha yüksek sesle sorduruyor:
“Kosova Arnavut devleti mi, yoksa belli bir siyasal klik ve diaspora çevresinin mi?”
Bir milletin tüm diasporasıyla bütünleşmesi, sadece vatandaşlık veya toplantılarla değil, temsil, katılım ve saygıyla olur. Türkiye Arnavutlarını yok sayan bir Kosova, ne kadar “Arnavut devleti” olabilir?

Arnavut Haber Bu Dosyayı Açıyor

“Arnavut Haber varsa, haberiniz var” diyerek yola çıkan Arnavut Haber, bu konuyu artık gündeme taşıyor. Türkiye’deki milyonlarca Arnavutun sesi olarak, hem Kosova makamlarına hem de Türkiye’deki dağınık Arnavut temsil yapılarına açık çağrıda bulunuyoruz:

Kosova Cumhuriyeti, Türkiye’deki Arnavutları diaspora olarak tanımalıdır.

En azından sembolik düzeyde birkaç ünlü Türkiye Arnavutuna vatandaşlık verilmelidir.

Kosova’nın Ankara ve İstanbul’daki diplomatik misyonları, Arnavut toplumuyla doğrudan temas kurmalıdır.

Türkiye’deki Arnavut dernekleri ve federasyonları, bu konudaki suskunluğunu bozmalıdır.

Türkiye Arnavutları bu coğrafyanın en köklü Arnavut topluluğudur. Ne Batı’nın gölgesinde ne de siyasal bağlantılarla sınırlanmış bir diaspora politikasının dışında kalmayı hak ederler.