Bulgaristan Veriyor, Kuzey Makedonya Bekletiyor!

Bulgaristan Veriyor, Kuzey Makedonya Bekletiyor! 🪪🪦

2025 yılında Türkiye’den 3 bin 113 kişi, soy bağına dayanarak Bulgaristan vatandaşlığı aldı. Rakam net, süreç işliyor, sonuç var. Belgelerini sunan, kökenini kanıtlayan vatandaşlar makul süreler içinde haklarına kavuşuyor.

Peki aynı tablo Kuzey Makedonya için neden geçerli değil?

Yıllardır Kuzey Makedonya kökenine dayanarak vatandaşlık başvurusu yapan binlerce kişi hâlâ belirsizlik içinde bekliyor. Dosyalar tamam, belgeler sunulmuş, arşiv kayıtları mevcut… Ancak ortada ne net bir takvim var ne de şeffaf bir değerlendirme süreci.

Bulgaristan, soy bağıyla vatandaşlık meselesini hukuki bir hak olarak ele alırken, Kuzey Makedonya’da aynı konu adeta siyasi ve bürokratik bir muammaya dönüşmüş durumda.

Başvuru sahiplerinin en büyük şikâyeti açık:
“Red yok, kabul yok, cevap yok.”

Bu durum sadece bireysel mağduriyet yaratmıyor; Kuzey Makedonya devletinin kendi diasporasıyla ilişkisini de sorgulatıyor. Avrupa Birliği üyesi Bulgaristan, geçmişte göç etmiş soydaşlarıyla bağ kurmayı başarırken, Kuzey Makedonya’nın kendi yurttaşlarının torunlarına yıllarca sessiz kalması ciddi bir çelişki oluşturuyor.

Daha da dikkat çekici olan şu:
Bulgaristan vatandaşlığı alan birçok kişi, geçmişte aynı coğrafyadan, hatta bazen aynı aile köklerinden geliyor. Aynı arşivler, benzer belgeler, ortak tarih… Ancak sonuçlar tamamen farklı.

Vatandaşlık bir lütuf değil, hukuki koşulları sağlandığında tanınması gereken bir haktır. Kuzey Makedonya’nın bu konuda netlikten uzak tutumu, yalnızca başvuru sahiplerini değil, ülkenin uluslararası hukuk algısını da zedeliyor.

Sorulması gereken soru artık açık:
Bulgaristan bunu yapabiliyorken, Kuzey Makedonya neden yapamıyor?

Beklemek kader olmamalı.
Belirsizlik devlet politikası hâline gelmemeli.

🇦🇱 Bullgaria jep, Maqedonia e Veriut pret!

Në vitin 2025, 3.113 persona nga Turqia fituan shtetësinë bullgare mbi bazën e prejardhjes. Shifra është e qartë, procesi funksionon dhe ka rezultat. Ata që kanë dëshmuar origjinën dhe kanë dorëzuar dokumentet e nevojshme, e kanë marrë shtetësinë brenda një afati të arsyeshëm.

Por pse e njëjta gjë nuk vlen për Maqedoninë e Veriut?

Me mijëra persona që prej vitesh aplikojnë për shtetësi të Maqedonisë së Veriut mbi bazën e prejardhjes, vazhdojnë të mbeten në pasiguri. Dosjet janë të plota, dokumentet janë dorëzuar, arkivat ekzistojnë, por nuk ka afate të qarta dhe as një procedurë transparente.

Ndërsa Bullgaria e trajton shtetësinë mbi bazën e prejardhjes si një e drejtë ligjore, në Maqedoninë e Veriut i njëjti proces është shndërruar në një ngërç burokratik dhe politik.

Ankesa kryesore e aplikantëve është e thjeshtë:
“Nuk ka refuzim, nuk ka miratim – nuk ka përgjigje.”

Kjo situatë nuk krijon vetëm padrejtësi individuale, por vë në pikëpyetje edhe marrëdhënien e shtetit me diasporën e vet. Ndërsa një vend anëtar i Bashkimit Evropian arrin të ndërtojë lidhje me bashkatdhetarët e tij, Maqedonia e Veriut prej vitesh hesht ndaj pasardhësve të qytetarëve të saj.

Ajo që është veçanërisht shqetësuese është fakti se shumë prej atyre që kanë marrë shtetësi bullgare vijnë nga i njëjti rajon, madje shpesh nga të njëjtat rrënjë familjare. Historia është e përbashkët, arkivat janë të ngjashme, por rezultatet janë krejtësisht të ndryshme.

Shtetësia nuk është privilegj, por një e drejtë që duhet të garantohet kur plotësohen kushtet ligjore. Qasja e paqartë dhe zvarritëse e Maqedonisë së Veriut dëmton besimin dhe kredibilitetin juridik të shtetit.

Pyetja është e qartë:
Nëse Bullgaria mundet, pse Maqedonia e Veriut nuk mundet?

Pritja nuk duhet të jetë fat.
Pasiguria nuk duhet të jetë politikë shtetërore.

🇲🇰 Бугарија дава, Северна Македонија чека

Во 2025 година, 3.113 лица од Турција добија бугарско државјанство врз основа на потекло. Бројката е јасна, процесот функционира, резултат има. Оние што ја докажале својата припадност и ги доставиле потребните документи, во разумен рок го добиле своето право.

Но зошто истата слика не важи за Северна Македонија?

Илјадници луѓе кои со години аплицираат за македонско државјанство врз основа на потекло, сè уште се оставени во неизвесност. Досијата се комплетни, документите се доставени, архивските податоци постојат, но нема јасен рок, ниту транспарентна постапка.

Додека Бугарија го третира државјанството по потекло како право засновано на закон, во Северна Македонија истиот процес се претвори во административна и политичка мистерија.

Најчестата поплака на апликантите е едноставна:
„Нема одбивање, нема одобрување – нема одговор.“

Оваа состојба не создава само индивидуални неправди, туку го доведува во прашање и односот на државата кон сопствената дијаспора. Додека една земја членка на Европската Унија успева да воспостави врска со своите иселеници, Северна Македонија со години молчи кон потомците на своите граѓани.

Особено загрижувачко е што многу од оние кои добиле бугарско државјанство потекнуваат од истиот географски простор, па дури и од исти семејни корени. Историјата е заедничка, архивите се слични, но резултатите се сосема различни.

Државјанството не е привилегија, туку право кое треба да се оствари кога законските услови се исполнети. Недефинираниот и бавен пристап на Северна Македонија ја нарушува довербата и го слабее правниот кредибилитет на државата.

Прашањето е јасно:
Ако Бугарија може, зошто Северна Македонија не може?

Чекањето не смее да биде судбина.
Неизвесноста не смее да биде државна политика.