Kosova seçimlerden 6 ay sonra Meclis başkanına kavuştu. Hükümetin kurulabilmesi belirsizliğini koruyor.

Kosova Meclis Başkanı seçilmesiyle ilgili güncel gelişmeler ve hükümet kurulamayışının arkasındaki nedenlere dair analiz:

Meclis Başkanı Seçimi: Dimal Basha’nın Yolu

9 Şubat 2025 tarihinde yapılan parlamento seçimlerinin ardından Vetëvendosje (VV) partisi 48 sandalye kazanarak birinci parti oldu; fakat çoğunluğa ulaşamadı.

Kosova Anayasası’na göre, yeni hükümetin kurulabilmesi için önce Meclis Başkanı seçilmeli — bu da kilit bir engeldi.

İlk aday olan Albulena Haxhiu, 15 Nisan’daki oylamada yeterli destek alamadı. Ardından birçok kez başka adaylar önerildi ancak hiçbirinde 61 oy barajı aşılmadı.

26 Haziran’da Anayasa Mahkemesi, meclis başkanlığı seçimlerinin uygulanabilir süre içinde yapılmasını ve adayların en fazla üç kez aday olabileceğini hükme bağladı. Yeni süre olarak 30 gün belirlendi, ardından ek 30 gün daha verildi.

Sonunda, Vetëvendosje’nin üçüncü ya da dördüncü adayı olan Dimal Basha, 26 Ağustos 2025’te yapılan oylamada 73 ‘evet’, 30 ‘hayır’ ve birkaç çekimser oy alarak Meclis Başkanı seçildi.

Hükümet Kurulamamasının Nedenleri

a. Sandalye Eksikliği

Vetëvendosje, mutlak çoğunluğu elde edemedi (48/120). Bu nedenle diğer partilerin desteği olmadan ne başkan ne de hükümet kurmak mümkün değildi.

b. Siyasal Çatışma ve Güven Sorunu

Muhalefet partileri, Albin Kurti liderliğindeki VV’yi, ülkenin Sırp nüfusun yoğun olduğu kuzey kesiminde tansiyonu yükseltmek ve AB ile ilişkilerde sorun yaratmakla suçladı. Bu da hükümet kurulmasına yönelik kapsamlı bir güven krizine yol açtı.

c. Kurumsal Kriz ve Yargı Baskısı

Anayasa Mahkemesi’nin müdahalesi, siyasi sürecin hukuki zeminde ilerlemesini sağlamak adına gerekliydi. Fakat aynı zamanda sürecin uzamasına da neden oldu.

Parlamento içindeki süreç, gizli oylama ve diğer yöntem önerilerine rağmen, uzatmalı ve tekrar oylamalı bir çıkmaza dönüştü.

d. Siyasi Blokaj ve Stratejik Direnç

Muhalefet partileri (PDK, LDK, AAK vb.) başlangıçta hiçbir VV adayını desteklememekte kararlıydı. Özellikle LDK lideri Lumir Abdixhiku, Basha’nın seçimini “cehaletin zaferi” ve “affedilemez bir hata” olarak niteledi.

Günün Gelişimi ve Sonuç

26 Ağustos 2025 itibarıyla, Dimal Basha’nın Meclis Başkanı seçilmesiyle birlikte aylardır süren siyasi kilitlenme son buldu.

Artık, Anayasa’ya göre Başbakan Albin Kurti’nin hükümet kurmak için 2 hafta süresi bulunuyor. Eğer bu süre içinde çoğunluğu sağlayamazsa, cumhurbaşkanı başka bir partiye görev verebilir ya da erken seçim gündeme gelebilir.

Basha, göreve gelir gelmez yaptığı konuşmada, parlamentonun demokrasinin kalbi olduğunu vurguladı ve partiler arası işbirliğine çağrı yaptı. Ayrıca Sırbistan’ın Kosova’nın bağımsızlığını tanıması gerektiğini belirtti.

Özet Tablosu

Gelişme Açıklama

Meclis Başkanı Seçimi Dimal Basha, 26 Ağustos 2025’te, 73 — 30 oyla seçildi.
Meclis Başkanı Eksikliği Sandalye çoğunluğu yokluğu, meclis görevlerinin yapılamamasına yol açtı.
Yargı Müdahalesi Anayasa Mahkemesi süreci hızlandırmak için müdahale etti.
Güven Sorunu Muhtemel ittifaklara muhalefetten direnç.
Uluslararası Etkiler AB ile ilişkiler ve Sırp bölgelerindeki politik gerilim.
Nihai Sonuç ve Ne Olacak? Başkan seçildi; hükümet kurulum süreci şimdi başlıyor ve kritik 2 haftalık dönem açıldı.