KAHRAMAN ARNAVUT KADINI SHOTA GALİCA

KAHRAMAN ARNAVUT KADINI: SHOTA GALICA Şehadetinin 99. Yıl Dönümünde Saygıyla Anıyoruz (1895-1927)

Kosova’nın Sırp, Avusturya-Macaristan, Bulgar ve Yugoslav işgalinden kurtarılması; topraklarının Arnavutluk devleti ile birleşmesi için ömrünü cephede geçiren Şota Galica (Shota Galica), Arnavut tarihinin en güçlü direniş sembollerinden biridir. Eşi ünlü Kaçak hareketi önderi Azem Beyta Galica ile birlikte omuz omuza, işgal güçlerine karşı kahramanca silahlı mücadele yürütmüştür. Şota Galica, Drenica’nın Radishevo köyünde doğdu.

Baskıcı İttihatçı Osmanlı yönetimine karşı 1909-1912 yıllarındaki Arnavut isyanlarında yer aldı; ardından 1912-1915 yıllarında Sırp işgaline karşı silahlı direnişe katıldı. 1915 sonbaharında eşi Azem Galica ile birlikte Drenica direniş grubunu kurarak mücadeleyi kalıcı bir gerilla hareketine dönüştürdü.1916-1918 yılları arasında Bulgaristan ve Avusturya-Macaristan işgal kuvvetlerine karşı düzenlenen çeşitli stratejik eylemlerde (Mart 1917 Obrije ve Temmuz 1917 Bajë baskınları) aktif rol oynadı. 1918 sonbaharında Drenica, Podgora ve Peja’nın (İpek) kurtuluşu için gerçekleşen şiddetli çatışmalara bizzat katıldı.Birinci Dünya Savaşı’ndan sonra Kosova’da yürütülen Sırp şiddet, baskı ve asimilasyon politikalarına karşı direnişi aynı kararlılıkla sürdürdü. Nisan – Haziran 1919’da Azem Galica ile birlikte Dukagjini ve Drenica Ovaları İsyanı’nı yönetti.

1921-1923 yılları arasında Arbaninë e Vogël’de, Junik Tarafsız Bölgesi’nin ve 1923-1924 yıllarında “özgür bölge” ilan edilen Drenica’nın korunması için savaştı. Eşi Azem Beyta Galica’nın cephede şehit olmasının ardından, direniş hareketinin liderliğini M. Deline ve F. Berani ile birlikte üstlenerek ordunun başına geçti. Arnavutluk’ta 1921-1924 yılları arasında yaşanan siyasi çatışmalarda demokratik muhalefeti ve Fan Noli hükümetini destekledi.

1977 Yılında Arnavutluk Tarafından Bastırılan Azem ve Shota Galica Pulları

Aralık 1924’te Sırp ordusu, Ceno Bey Kryeziu güçleri ve General Vrangel komutasındaki Bolşevik karşıtı Beyaz Rus askerleri tarafından kıskaca alınan Bajram Curri (Bayramuri) savaşçılarının saflarına katılarak geri çekilme muharebelerinde çarpıştı.

Ailesinden ve akrabalarından 22 yakınını kaybettiği 12 yıllık aralıksız savaşın ardından, 1926 yılında ağır yaralı ve bitkin bir halde Arnavutluk’a sığındı. Fushë-Krujë’nin Derven köyüne yerleştirildi. Hayatının son aylarını ağır ekonomik yoksulluk içinde geçirmesine rağmen, çatışmalarda ölen üç silah arkadaşının öksüz kalan çocuklarına annelik yapmaya çalıştı. Savaş meydanlarında aldığı yaraların vücudunda yol açtığı enfeksiyonlar ve bakımsızlık nedeniyle 1927’de Fushë – Krujë’de şehadete ulaştı.

Arnavut milletinin bağımsızlığı için ömrünü cephede tüketen bu fedakar ve kahraman anayı, şehadetinin 99. yılında rahmet, minnet ve saygıyla anıyoruz. Ruhun şad olsun Kosova’nın yiğit kızı!

ARNAVUTHABER

99-vjetori i vdekjes së Qerime Galica (e njohur me emrin Shote, vitet 1895-1927)

Luftëtare për çlirimin e Kosovës nga pushtuesit serbë, austro-hungarezë, bullgarë e jugosllavë dhe për bashkimin e saj me shtetin shqiptar, Heroine e Popullit. Lindi në katundin Radishevë të Drenicës.

Mori pjesë në Kryengritjet kundër osmanë në v. 1909-1912 dhe në qëndresën e armatosur kundër Serbëve në vitin 1912-1915. Në vjeshtën e vitit 1915, u rreshtua në çetën e kryengritësve të Drenicës përkrah bashkëshortit A. Galica. Gjate vitit 1916- 1918 mori pjesë në disa aksione kundër forcave pushtuese bullgare e austro-hungareze (në Obrije, mars 1917 dhe në Bajë, korrik 1917). Mori pjesë në luftimet e vjeshtës 1918 për çlirimin e Drenicës, Podgorit dhe Pejës. Pas Luftës I Botërore e vazhdoi qëndresën kundër politikës serbomadhe të dhunës e shkombëtarizimit në Kosovë. Në prill-qershor 1919 mori pjesë, përkrah Azemit, në Kryengritjen e Rrafshit te Dukagjinit e te Drenicës. Në vitet 1921 – 1923 luftoi për mbrojtjen e Zonës Neutrale të Junikut dhe në vitin 1923-1924 të zonës së lirë të Drenicës, në Arbaninë e Vogël.

Pas vrasjes se A. Galicës mori drejtimin e çetës së bashku me M. Deline dhe F. Beranin. Në ballafaqimet politike në Shqipërinë e vitit 1921-1924, ishte përkrahëse e opozitës demokratike dhe mbështetje e qeverise se F. Nolit. Në dhjetor 1924 mori pjesë në radhët e luftëtarëve të B. Currit, që priten me arme në kufi forcat e Ceno bej Kryeziut dhe të intervencionistëve serbe e ruse (bjellogardiste të gjeneralit Vrangel). U rikthye në Kosovë, ku mbajti gjallë në popull frymën e qëndresës antiserbe.

Më 1926, pas 12 vjetësh luftë, pjesëmarrëse në mbi 40 aksione të rëndësishme, në të cilat humbi 22 anëtare të familjes, e plagosur dhe e sëmure, u kthye ne Shqipëri. U vendos në Shullaz, pranë Milotit dhe me pas në Derven të Fushë-Krujës. Ndonëse në gjendje të vështire dhe pa burime ekonomike, u kujdes për tre fëmije jetimë të bashkëluftëtareve të vrarë. Vdiq në Fushë-Krujë.