Elazığ’a Yerleşen Kaçanikli Arnavutlar: Aktaş Ailesi ve Hoşmat’ın Unutulmayan Göç Hikâyesi

1930’lu yıllar, Balkanlar’daki fırtınalı siyasi atmosferin ve baskıların, binlerce Arnavut aileyi köklerinden koparıp anavatana, Türkiye’ye doğru zorlu bir yolculuğa mecbur bıraktığı yıllardı. Bu büyük göç dalgalarından birinin kahramanları da bugün Kosova sınırları içinde yer alan tarihi Kaçanik kentinden yola çıkan 24 Arnavut aileydi.

İşte o dönemde Kaçanik’ten Elazığ’a uzanan ve günümüzde Halit ve Feriz Aktaş kardeşlerin hafızasında yaşayan bu dokunaklı göç hikâyesi, Elazığ’da filizlenen Arnavut kültürünün de önemli bir parçasını oluşturuyor.

🔴 Kaçanik’ten Ankara’ya, Ankara’dan Hoşmat’a

Aktaş ailesinin bilinen en büyük dedesi olan Hazir Karavani ve Kaçanik doğumlu oğlu Ali, yanlarına amcalar Kazım, Nebi, İdris ve Sakip’i de alarak 1934 yılında ata topraklarına veda ettiler. 1934 İskân Kanunu dönemine denk gelen bu göçte, ailenin Türkiye’deki ilk durağı başkent Ankara oldu. Ancak buradaki geçici ikametin ardından devlet eliyle yerleşim yeri olarak Elazığ’ın Kovancılar ilçesine bağlı, o dönemki adıyla Hoşmat, günümüzdeki adıyla Çakırkaş köyü gösterildi.
Kaçanik’in dağlık ve yeşil coğrafyasından sonra Elazığ’ın bu şirin köyüne ayak basan aile, burada yeni bir hayat kurmak için kolları sıvadı. Hazir Karavani ve oğlu Ali Kaçanik’te doğmuş olmanın hasretini yüreklerinde taşırken; Halit ve Feriz Aktaş kardeşler ise bu yeni vatanda, Çakırkaş köyünde dünyaya gözlerini açtılar.

🔴 Zanaat ve İnançla Tutunan Hayatlar: Nalbant Ali ve İmam Hazir

Hoşmat köyüne yerleşen Kaçanikli Arnavutlar, çalışkanlıkları ve dürüstlükleriyle kısa sürede bölge halkının sevgisini ve saygısını kazandılar. Aktaş ailesinin büyükleri, toplumsal hayatta önemli roller üstlendi. Dedesi Hazir Karavani, bilgisi ve manevi derinliğiyle köyde İmam olarak görev yaptı ve hem göçmenlerin hem de yerli halkın manevi rehberi oldu.
Babası Ali ise o dönem kırsal yaşamın ve ulaşımın en kritik zanaatlarından biri olan nalbantlık mesleğini icra etti. Ali Usta’nın örsünden çıkan her çekiç darbesi, hem ailesinin rızkı oldu hem de köyün ekonomik hayatına can verdi. Arnavutların disiplinli iş ahlakı, bu zanaatla birleşerek hafızalarda iz bıraktı.

🔴 24 Ailelik Büyük Göç ve Büyük Şehirlere Uzanan İkinci Yolculuk

O yıllarda Aktaş ailesi yalnız değildi. Kendileriyle birlikte tam 24 Kaçanikli Arnavut aile Elazığ ve çevresine iskan edilmişti. Köyde kendi dillerini, geleneklerini ve mutfak kültürlerini yaşatmaya çalışan bu aileler, uzun yıllar boyunca Elazığ’ın kültürel çeşitliliğine büyük zenginlik kattılar.
Ancak zamanla değişen ekonomik şartlar, tarımdaki dönüşüm ve genç nesillerin iş arayışları, Elazığ’daki Arnavut topluluğunu yeni bir göç dalgasına itti. Çakırkaş’ta büyüyen Arnavutların büyük bir kısmı, 1950’lerden sonra sanayileşmenin ve iş imkanlarının daha fazla olduğu İzmir ve İstanbul gibi metropollere göç etti. Bugün Türkiye’nin batısındaki pek çok Arnavut ailesinin kökenine bakıldığında, yolu bir dönem Elazığ’dan geçmiş olanların sayısı azımsanmayacak kadar çoktur.

🔴 Hoşmat’ta Kalan Son Ocaklar

Büyük şehirlere yapılan bu kitlesel göçün ardından, Çakırkaş (Hoşmat) köyünde Arnavut kültürünün bayrağını dalgalandırmaya devam eden sadece iki Arnavut aile kaldı. Bu ailelerden biri olan Halit ve Feriz Aktaş, dedeleri Hazir Karavani’nin ve babaları Nalbant Ali’nin mirasını, geçmişin hatıralarını ve Kaçanik’ten getirdikleri o asil ruhu doğdukları topraklarda yaşatmaya devam ediyorlar.
Elazığ’ın bağrında, Kosova’nın esintisini taşıyan bu hikâye; Arnavut milletinin nereye giderse gitsin çalışkanlığıyla, inancıyla ve zanaatıyla toprağa kök saldığının en güzel kanıtlarından biridir. Halit ve Feriz Aktaş şahsında, Hoşmat’ı yurt yapan tüm Kaçanikli büyüklere selam olsun…

Mustafa Uğur Gönülal / Özel Haber
Arnavut Haber